Paulus de boskabouter – groot geworden in de krant

Paulus de boskabouter – groot geworden in de krant

1492
DELEN

‘Kijk, kijk, wie komt daar an? ‘Tis Paulus de kabouterman!’… Wie net als ik vol spanning de avonturen van Paulus de boskabouter volgde pikt de aanstekelijke melodie zo weer op:’…Ruuustig en heel bedaard, een pijpje boven zijn baard!’

 

Wat al die kinderen van toen misschien niet weten, is dat het kleine grijze mannetje geboren werd op de tekentafel van Jan van Oort. De muzikaliteit kreeg hij van zijn vader, een klassieke baszanger. Jan speelde tweede viool bij het Amsterdams Concertgebouworkest, maar dat werd in 1944 on hold gezet. Midden in de beruchte hongerwinter had men wel wat anders aan het hoofd dan partituren verslinden.

 

Van Oort besloot niet bij de pakken neer te zitten en rommelde wat in zijn toverknapzak met talenten. Hij ging tekenen. Net als opa Johan Braakensiek, die kunstenaar was geweest tot aan zijn dood vier jaar eerder. Het eerste wat hij deed was een pseudoniem bedenken: Jean Dulieu, de Franse vertaling van zijn naam. Mocht zijn nieuwe carrière hopeloos mislukken dan bleef muzikale schade beperkt. De autodidact nam een kopje surrogaatkoffie, sloeg aan het schetsen en er kwamen twaalf kabouters tevoorschijn. Zijn vrouw wees de mooiste aan en hem werd de naam Paulus geschonken. De geboorte van een legendarisch personage.

Paulus de kabouter
Paulus en zijn vrienden – beeld Uitgeverij De Meulder

Na de oorlog publiceerde Het Vrije Volk op 2 februari de allereerste strook en tekst van Paulus de boskabouter. Inderdaad: het oude baasje is al 71 jaar. Hoofdredacteur Voskuil zal in zijn nopjes zijn geweest met de nieuwe aanwinst, want het werd een instant succes. De eerste reeks liep tot 1957: 3500 afleveringen. Elf jaar lang nam Dulieu de lezers elke dag mee naar het bos vol mysterieuze fantasiefiguren. Oehoeboeroe, Gregorius de Das, kent u ze nog? Salomo, Mol en Pluim. En natuurlijk de gemene Eucalypta… Laat Paulus toch eens rustig zijn pijpje roken!

Paulus de boskabouterVan 1963 tot 1967 volgde een reeks van 1400 episodes en toen enkele jaren later de tweede televisieserie gelanceerd werd begon gelijktijdig de grote finale in de krant: 23 verhalen van precies 100 afleveringen. In de topjaren kwam je het kaboutertje overal tegen: in boeken, tijdschriften, en er was slimme merchandise voor kinderen. Na de derde serie stopte Dulieu met tekenen: na ruim 7200 stroken mochten Paulus en zijn vrienden met pensioen. De liefhebbers van de uitstekend getekende kabouter hoeven zich echter niet te troosten met enkel herinneringen. Veel is in boekvorm verschenen, of verschijnt nog steeds, bij de gespecialiseerde uitgeverij De Meulder. Oprichter Maarten de Meulder was goed bevriend met Dulieu.

 

Jean DulieuPaulus de boskabouter is nostalgie. Het is zeldzaam goede kunst. Het is een ode aan een buitensporig getalenteerd kunstenaar. Jean Dulieu bedacht, schreef en tekende alles zelf. Hij was auteur van diverse boeken, maakte poppen, marionetten en zelfs de stemmen van de oorspronkelijke tv-serie en het eraan voorafgaande hoorspel sprak hij hoogstpersoonlijk in.

Behalve natuurlijk die van Prinses Priegeltje: dat deed zijn dochter Dorinde. Dulieu verliet zijn sprookjesbos definitief op 29 november 2006. Paulus de boskabouter is gelukkig springlevend… en kan nog generaties lang zijn pijpje roken.

 

Dit artikel is ook gepubliceerd in De Boekenkrant van februari 2017.