Terug in de tijd zonder sociale media. Waarin succes nog draaide om talent, doorzettingsvermogen en een beetje geluk. ‘Ballade voor Sophie’ vertelt een meeslepend en ontroerend verhaal van een pianist die wordt achtervolgd door zijn verleden. Het is een reis door de twintigste eeuw waarin muziek, ambitie en spijt voortdurend met elkaar botsen en de prijs van roem misschien wel hoger blijkt dan gedacht.
Door Thijs Franssen
We ontmoeten Julien Dubois, een ooit gevierde pianist die zijn dagen slijt in relatieve afzondering. Verbitterd, eenzaam en verteerd door ziekte ontvangt hij met grote tegenzin de jonge journaliste Adeline Jourdain. Ze komt langs voor een portretinterview. Na een valse start krijgt ze het voor elkaar om de gekregen tien minuten te rekken en groeit het interview uit tot een nietsontziende terugblik op zijn leven.
Jeugd
Zijn verhaal begint in 1933, wanneer hij als kind door zijn dominante moeder wordt klaargestoomd om door te breken als pianist. Haar ambitie kent geen grenzen: Julien móét de grootste pianist worden. Tijdens een cruciale wedstrijd kruist hij het pad van Frédéric Simon, een natuurtalent dat hem muzikaal ver overstijgt. Toch gaat Julien met de overwinning aan de haal, doordat zijn moeder iedereen heeft omgekocht. Het is een overwinning die als een schaduw over de rest van zijn leven zal hangen.
Rivaliteit
Frédéric Simon blijft als een spook door Juliens leven dwalen. Waar Julien succes oogst, blijft Simon op de achtergrond. Maar elke keer als hij opduikt, wordt Julien weer geconfronteerd met zijn natuurtalent. De rivaliteit wordt gevoed door haat, maar ook door jaloezie en onzekerheid. Het besef dat zijn roem niet volledig verdiend is, blijft onophoudelijk knagen.
Transformatie
Op zoek naar de echte doorbraak, en dus meer inkomsten, besluiten zijn manager en moeder een nieuwe weg in te slaan met Julien. Onder de artiestennaam Éric Bonjour bouwt hij een indrukwekkende carrière op, met internationale tournees en miljoenen verkochte platen. Maar het succes blijkt een façade waarachter leegte en schaamte schuilgaan.
Personages
Het verhaal krijgt extra diepte en gelaagdheid door ook andere personages verder uit te werken. Neem Anne-Marie Landrain, een beroemde danseres, maar tevens de vrouw van zijn grote rivaal Frédéric Simon. De interviewster Adeline Jourdain, zijn huishoudster en zelfs de kat van Julien dragen hun steentje bij aan het grotere geheel. Een aantal van hun krijgt zelfs een eigen hoofdstuk, maar altijd blijft het leven van Julien de rode draad.
Tegen de achtergrond van oorlog
De Tweede Wereldoorlog sluimert door het verhaal en krijgt gaandeweg steeds meer gewicht. Juliens leven komt onder druk te staan wanneer hij zijn moeder betrapt met een hooggeplaatste nazi. Hij verbreekt alle contact met haar. Dakloos gaat hij wanhopig op zoek naar werk. Wat volgt is een steeds donkerder wordende afdaling in de psyche van een man die langzaam afglijdt.
Keerpunt
Hij wordt opgevangen door Vlo. Een dakloze oude man, die duidelijk al wat ervaring heeft met dit bestaan. Hij helpt hem te overleven en geeft nieuwe inzichten. Samen sprokkelen ze geld bij elkaar, met als doel mee te kunnen doen aan een grote wedstrijd in Parijs. Want ja, als je dan toch alles te verliezen hebt, kun je net zo goed mikken op iets groots.
Scenario
Het scenario van Filipe Melo (Lissabon, 1977) zit sterk in elkaar. Als muzikant kent hij de wereld van een artiest, en dat zie je. Vermoedelijk zal hij niet zo’n turbulent leven hebben gehad, maar hij weet het zeer geloofwaardig te brengen. Door thema’s als liefde, haat, jaloezie en schaamte op vakkundige wijze te verweven, creëert hij een gelaagdheid die het geheel bijzonder meeslepend maakt.
Tekenwerk
Juan Cavia (Buenos Aires, 1984) levert indrukwekkend tekenwerk af. Sommige pagina’s barsten van energie, terwijl andere juist rust en melancholie uitstralen. Zijn hoekige, schetsmatige stijl wordt versterkt door krachtige kleuren en een verzorgde afwerking. Gezichtsuitdrukkingen spreken voor zich en geven de personages extra diepgang.
Conclusie
‘Ballade voor Sophie’ is een indrukwekkende ode aan muziek, beslissende ontmoetingen, rivaliteit, kwellingen en de zin van het leven. Het is een verhaal dat zich langzaam ontvouwt, maar je geen moment loslaat en eindigt met een verrassende ontknoping.
De toevoeging van de partituur achterin voelt als een cadeautje van de artiest. En als je zelf niet in staat bent dit op een piano te spelen kun je altijd naar YouTube om te luisteren naar de versie van de scenarioschrijver. Zonder enige twijfel, vijf sterren.
‘Ballade voor Sophie’
Scenario: Filipe Melo
Tekening: Juan Cavia
Uitgeverij: Lauwert Uitgeverij
320 Pagina’s / Hardcover / €39,95
