Nazi-fotografen hadden twee camera’s. Sommigen smokkelden er een derde bij om de waarheid vast te leggen. Wanneer zo’n toestel na de oorlog opduikt, barst de jacht los.
Door Thijs Franssen
De oorlog in Europa is voorbij. Berlijn ligt in puin. Tanks rollen over hobbelige straten langs ingestorte gebouwen. Terwijl burgers voorzichtig beginnen met de wederopbouw, jagen Russen en Amerikanen op oorlogsmisdadigers die zich schuilhouden. Maar waar en hoe herken je ze?
Strauss
In deze chaos houdt SS-kapitein Strauss zich schuil met een handvol trouwe volgelingen, de beruchte ‘Werwolf’ naziorganisatie. Voor hem is de strijd nog niet voorbij. Maar Strauss heeft meer reden om te verdwijnen. Hij heeft vele doden op zijn naam staan. Als de geallieerden hem vinden, wacht hem niets minder dan de doodstraf.
De mysterieuze fotograaf
Terwijl Russische soldaten hun vlag planten op de ruïnes van de Reichstag, duikt de mysterieuze Egon Krabe op. Ooit was hij fotograaf bij de Luftwaffe en verantwoordelijk voor nazi-propagandabeelden. Hij probeert contact te leggen met de voortvluchtige Strauss om hem te chanteren. Krabe bezit foto’s die Strauss’ misdaden onthullen, maar hij weet niet waar de moordenaar zich schuilhoudt.
Gevangen
Tijdens zijn zoektocht wordt Krabe opgepakt door Amerikaanse soldaten. Hij draagt een camera vol foto’s met zich mee die cruciale aanwijzingen kunnen geven in de jacht op nazi’s. Ze houden hem gevangen tot ze weten wie hij is en wat er op de film te zien is. Eigenlijk weet niemand precies wie te vertrouwen is en wie ze moeten zoeken.
Alles kwijt
In een stad die in puin ligt, is het vinden van iemand die de beelden kan ontwikkelen alleen allesbehalve eenvoudig. Tijdens de zoektocht raakt de camera zoek. Wanneer er in de gevangenis ruimte moet worden gemaakt en er geen sluitend bewijs tegen Krabe is, laten ze hem uiteindelijk vrij.
Speld in een puinhoop
Wat volgt is een zoektocht naar de camera, maar niet alleen door de Amerikanen. Ook Strauss is inmiddels op zoek gegaan. Het verwoeste Berlijn vormt een doolhof van puin en schaduwen, waar in elke straat en kelder een schuilplaats verborgen kan zijn, en waar elke stap kan leiden tot een onverwachte confrontatie.
Scenario
Na ‘De ballade van soldaat Odawaa’, waarin Cédric Apikian de Eerste Wereldoorlog verkende, richt hij zich nu op de laatste periode van de Tweede Wereldoorlog. De fotocamera staat centraal. Personages verschijnen en verdwijnen vooral om het object in het middelpunt van het verhaal te houden. Soms leidt dat tot verwarring, omdat figuren sterk op elkaar lijken. Ook de sprongen in de tijd zorgen voor enige onduidelijkheid. Dankzij de solide historische basis en de voortdurende nieuwsgierigheid naar wat de camera uiteindelijk zal onthullen, blijft het verhaal boeien.
Tekening
Denis Rodier, bekend van ‘De bom’ en zijn werk bij DC Comics, levert hier wederom een krachtig visueel statement af. Zijn gestructureerde stijl en meesterlijk gebruik van de kleur zwart vangen de kille sfeer van een verwoest tijdperk. Hier ligt de nadruk, niet op personages. Met dynamische lay-outs wisselt hij hectische actie af met stille momenten, waardoor het verhaal zowel meeslepend als geloofwaardig blijft.
Compactcamera
De nadrukkelijke rol van de fotocamera in dit oorlogsverhaal is origineel, maar ook passend. Sinds de Spaanse Burgeroorlog groeide de camera uit tot een machtig wapen. Leica’s en Contaxen maakten het mogelijk om oorlog van dichtbij te tonen, met alle morele vragen van dien. Wie bepaalt wat gezien mag worden?
Terugvinden
Aan het einde van de oorlog gingen veel foto’s en filmbeelden verloren, maar sommige verborgen opnames bleven bestaan. Fotografen verstopten filmrolletjes en soms zelfs complete camera’s uit angst of schaamte. Pas decennia later kwamen ze aan het licht, vaak pas na de dood van hun makers. ‘De 3e kamera’ grijpt die historische echo vast om aan te tonen hoe beelden kunnen blijven spreken.
Conclusie
‘De 3e kamera’ is geen klassiek oorlogsverhaal, maar vooral een reflectie op de kracht van fotografische beelden. Apikian laat overtuigend zien hoe fotografie in oorlogstijd meer is dan registratie. Het laat zien hoe het zowel getuige als dader kan zijn – in documentatie of propaganda – en hoe één opname meer kan zeggen dan duizend woorden. Een intrigerende strip, met als kers op de taart een mooie bijlage vol achtergrondinformatie en foto’s.
De 3e Kamera
Scenario: Cédric Apikian
Tekening: Denis Rodier
Uitgeverij: Standaard Uitgeverij
152 pagina’s / hardcover / €32,50
