Wat gebeurt er als je een kind de zee op stuurt zonder uitleg, zonder kompas, zonder terugweg? De open zee is het Nederlandse debuut van de jonge Belgische stripmaker Jean Cremers. Een poëtische en rauwe strip over anders-zijn, overleven en de zoektocht naar houvast in een wereld zonder duidelijke richting.
Door Thijs Franssen
De vijftienjarige Léonie wordt in een roeiboot de zee opgestuurd en overgeleverd aan het ongewisse. Met een houten prothese en een tas vol eten en drinken dobbert ze weg van alles wat bekend is. Er is geen uitleg, alleen de vage opdracht om “het droge” te vinden.
Overleven
Al snel blijkt Léonie niet de enige te zijn op de eindeloze zee. Ze komt andere tieners tegen. Ieder op een eigen boot. Sommigen hulpeloos en vriendelijk, anderen ronduit agressief. Overleven betekent niet alleen het trotseren van de meedogenloze zee, maar ook omgaan met anderen die in hetzelfde schuitje zitten.
Niet alleen
Tijdens een storm redt Léonie de doofstomme Balthazar van verdrinking. Hij wordt haar metgezel op de tocht. Communiceren is lastig, maar Léonie vindt hier iets op. Ze geeft hem een mondharmonica waarmee hij zich kan uitdrukken. De manier waarop Cremers muziek en de communicatie tussen deze twee vertaalt is prachtig.
Nog een bondgenoot
Het duo belandt uiteindelijk op een vreemd eiland van drijvend plastic afval, waar zij Agathe ontmoeten. Ze is een oudere vrouw, getekend door de zon en het zout, die al veertig jaar ronddoolt op zee. Agathe heeft geheugenproblemen, maar biedt aan hen te begeleiden. Ze vertelt dat iedereen door deze “open zee” moet op zoek naar het vaste land. Sommigen blijven echter ronddobberen, zonder ooit vaste grond te bereiken.
Actie
Het vervolg van hun reis is er één van verwondering, frustratie en confrontatie met het onbekende. Opnieuw ontmoeten ze andere mensen. Dit keer zijn het kapers met kwade bedoelingen. Ze verliezen hun boot en voedselvoorraad en ontsnappen ter nauwe nood uit handen van de baas.
Verandering
In het eerste deel van het album is er nauwelijks sprake van actie. De strip neemt zijn tijd en dat werkt. Je voelt de uitgestrektheid, de machteloosheid en de verlatenheid. Het is pas halverwege dat het tempo toeneemt. De personages krijgen te maken met kapers die hun blijven achtervolgen. Er sluipt een vleug overdaad in het verhaal. De actie en toevalligheid breekt iets van de bijna meditatieve toon en grootsheid van de oceaan die Cremers zo zorgvuldig had opgebouwd.
Verdieping
Enkele verhaallijnen blijven onuitgewerkt. Het waarom van Léonie’s tocht en die van anderen blijft vaag. Is het een traditie? Een straf? Een overgangsritueel? Het boek laat het in het midden. Door de overdaad van actie in het tweede gedeelte van het boek, blijft er als lezer ook weinig ruimte om hier zelf invulling aan te geven. De diepere lagen die Cremers probeert te raken worden hierdoor mogelijk gemist.
Pracht en praal
Wat beklijft zijn mooie vondsten, zoals de communicatie tussen Léonie en Balthazar en het heerlijke tekenwerk, die ondanks de beperkte setting van de zee nooit saai wordt. De tekeningen brengen de emoties en de sfeer overtuigend over. Cremers weet met kleine details en rake blikken een wereld vol emoties en spanningen te schetsen.
Kortom
De open zee is een modern toegankelijk stripverhaal over volwassen worden, anders zijn en overleven. Cremers wil de weg naar volwassenheid verbeelden, maar doordat de hoofdpersonen allen een handicap hebben komt deze boodschap minder sterk over. De overdaad aan actie op het einde kan ook afleidend werken, maar leest wel lekker weg. Het sterke tekenwerk maakt veel goed en maakt dit een ideaal vakantieboek voor op het strand, met de zee op de achtergrond.
De open zee
Tekenaar: Jean Cremers
Scenarist: Jean Cremers
Uitgeverij: Lauwert Uitgeverij
248 pagina’s / hardcover / 39,95
