Home graphic novel Turing: briljant en getormenteerd wiskundige

Turing: briljant en getormenteerd wiskundige

Alan Turing is een naam die niet als eerste in je opkomt wanneer je denkt aan de briljante wetenschappers die de mensheid heeft voortgebracht. Toch heeft zijn naam de afgelopen jaren aan bekendheid gewonnen. Vooral sinds 2014, toen de film The Imitation Game uitkwam, met acteur Benedict Cumberbatch die daarin de rol van Turing vertolkt.  

Door Martijn Douma

Turing (1912-1954), wiskundige, stond in de jaren 1930 aan de wieg van de moderne computer. Hij bedacht de (theoretische) Turingmachine, die wiskundige problemen kon oplossen. In 1936 bedacht hij een test waarmee getoetst kan worden wanneer computerintelligentie niet meer te onderscheiden is van menselijke: de Turing test. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zorgde de Brit ervoor dat de Duitse codeermachine Enigma gekraakt werd, zodat de communicatie van Duitsland kon worden ontcijferd. Er wordt wel eens gezegd dat dit de Tweede Wereldoorlog met een jaar of twee ingekort heeft. Al met al een flinke staat van dienst dus! 

Giftige appel
Deze graphic novel – met een kloek formaat en 180 pagina’s aan grafisch materiaal – speelt zich af in de jaren 1950. Nadat Sneeuwwitje in 1954 op muzikale wijze de dood van Turing heeft omlijst – hij stierf aan een giftige appel (!) – volgt een flashback naar drie jaar daarvoor. Turings werk op de universiteit passeert de revue, maar ook zijn geheime relatie met een jongere man, die hij in een kroeg heeft ontmoet. Sneeuwwitje maakt regelmatig haar opwachting, ook de dwergen en de heks duiken op. Uiteindelijk komt zijn relatie aan het licht, met alle gevolgen van dien: “toegepaste homoseksualiteit” was in die jaren namelijk wettelijk verboden. De wetenschapper betaalt hier uiteindelijk een hoge prijs voor, die vervolgens leidt tot zijn dood. 


Fascinerend inkijkje

Het verhaal dat wordt uitgebeeld is best fascinerend: een inkijkje in het leven van een geniale wetenschapper, die qua seksualiteit onderdrukt werd en er daarbij een vreemde kijk op het leven op nahield. Bovendien leed hij al een aantal jaren aan depressies.  


Grafisch sterk

Wat vooral erg sterk is aan dit album is het grafische aspect: auteur Robert Deutsch (1981, Köthenstudeerde illustratie en communicatiedesign. Met name het illustratieve aspect komt in deze graphic novel – zijn debuut – sterk naar voren. Deutsch speelt met layouts, doorsnedes, pagina-indeling en kleuren. Stripjournalist Lars von Törne, die achterin het boek geciteerd wordt, rept van acrylschilderingen die aan de jaren ‘50 doen denken. De manier waarop de tekenaar mensen portretteert is overigens niet al te verfijnd, maar prik daar vooral even doorheen en laat je meevoeren.  

‘Turing’ biedt een fraai vormgegeven en fascinerend inkijkje in het leven van een briljant wetenschapper. 

Tekst en tekeningen: Robert Deutsch
Tekst epiloog: Jonas Engelmann
Vertaling: Joost Pollman
Grafische verzorging: Studio Peter de Raaf
Drukwerkbegeleiding: Printinge
Uitgeverij: Concerto Books
192 pagina’s / hardcover / € 34,99 / ISBN 9789493109018