Home graphic novel De nederlaag 1/2 – onderweg naar het onvermijdelijke

De nederlaag 1/2 – onderweg naar het onvermijdelijke

Amédée Videgrain moet noodgedwongen het leger in wanneer Duitsland Frankrijk aanvalt. In het eerste deel van dit tweeluik volgen we hem, in juni 1940, terwijl hij in opdracht van een officier en door motorpech achterop raakt. Hij zet te voet de achtervolging op zijn regiment, het elfde, in. 

Door Martijn Douma 

Onderweg begint de oorlog zich steeds scherper af te tekenen: vluchtende burgers komen hem en zijn jonge reisgenoot André Fève tegemoetze ontmoeten een groepje soldaten dat slachtoffers tijdelijk moet begraven, en lopen in een verlaten dorpje aan tegen een achtergelaten kudde koeien, die nodig gemolken moet worden. Zo af en toe vliegen er Duitse verkenningsvliegtuigen over, of nog erger: jagers, en duikt alles en iedereen weg, op zoek naar beschutting. Er vallen doden. Burgers bespotten de soldaten omdat die niet zouden kunnen vechten. 

Keuzes, keuzes…
Videgrain en Fève, die hij onderweg is tegengekomen, staan af en toe voor keuzes op het praktische vlak en doen vervolgens datgene wat volgens hen het goede is. Neem je spullen mee uit een verlaten huis of niet? Laat je een lijk langs de weg liggen of begraaf je dit? Vertrek je, wanneer burgers je in het pikkedonker verzoeken je biezen te pakken?

Gelaten
De manier waarop Videgrain, onderwijzer van beroep, dit alles lijkt te ondergaan is gelaten, bijna nonchalant. Natuurlijk zit hij er niet op te wachten in gevecht te raken, maar aan deserteren denkt hij niet. Pascal Rabaté, die het verhaal zowel geschreven als getekend heeft, laat de verschillende karakters in dit album handelen op een manier die realistisch overkomt, gezien de bijzondere situatie. Niet iedereen is dan ook even sympathiek. Amédée leren we niet echt kennen, behalve dan dat we zijn handelingen te zien krijgen. Maar over zijn voorgeschiedenis bijvoorbeeld komen we niet veel te weten.  

Loom
Rabaté’s platen zijn statisch, eerder momentopnames dan dat er beweging gesuggereerd wordt. Zijn tekenstijl oogt eenvoudig maar werkt effectief. Het boek is in zwart-wit en grijstinten, waarbij vaak veel wit te zien is. In combinatie met het statische maakt dit dat het verhaal zich in hetzelfde tempo lijkt te ontwikkelen als de houding van Videgrain: geen haast, uiteindelijk komen we ewel – maar we ontkomen er niet aan. Prettig loom, als op een goede zomeravond.  

Dreiging
Dit lome staat in schril contrast met de gruwelijkheden van de oorlog: er is geen vijand te zien, soldaten kletsen onderling, de weersomstandigheden zijn goed. Maar intussen zijn er wel bekenden en onbekenden die sneuvelen, is eeen oneindige stoet vluchtende burgers. In de berm liggen lijken van mens en dier en staan er stukgeschoten auto’s en gebombardeerde huizen. De dreiging van het onbekende, het onvermijdelijke, hangt in de lucht en is in kleine dingen voelbaar aanwezig. 

Tekst en tekeningen: Pascal Rabaté
Vertaling: Arend-Jan van Oudheusden / Studio Peter de Raaf
Drukwerkbegeleiding: Printinge
Uitgeverij: Concerto Books
94 pagina’s / hardcover / € 24,99 / ISBN 9789493109049